Halide Edip Adıvar

March 5th, 2008

1884 yılında İstanbul‘da doğdu. Üsküdar Amerikan Lisesi‘nde okudu. Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nde Rıza Tevfik Bölükbaşı‘nın Fransız edebiyatı derslerine katıldı ve Doğu edebiyatıyla ilgilendi. Bu sıralarda ilk kocası Salih Zeki Bey‘le evlendi. 1899 yılında henüz 15 yaşındayken çevirdiği J. Abott’ın “Ana” adlı eseriyle II. Abdülhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi. 1901 yılında Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nden mezun oldu. 1908‘de gazetelerde kadın haklarıyla ilgili yazılar yazmaya başladı. Bu nedenle Osmanlı içerisindeki muhafazakar çevrelerin tepkisini çekti. 31 Mart Ayaklanması sırasında kısa süre için Mısır‘a gitti. 1909‘da İstanbul’a geri döndü ve öğretmenlik ile müfettişlik görevlerinde bulundu. Balkan Savaşları sırasında hastanelerde hizmet verdi. Halide hanım Kurtuluş Savaşı sırasında askeri üniforma giymiştir. “Onbaşı” olarak anılmıştır. Eğitim ve sağlık alanında yürüttüğü bu çalışmalar Halide Edip’e çeşitli kesimlerden insanları tanıma imkanı tanıdı. 1917‘de ikinci evliliğini Adnan Adıvar ile yaptı. 1919‘da Sultanahmet Meydanı‘nda, İzmir’in İşgali‘ni protesto mitinginde çok etkili bir konuşma yaptı. Bir dönem Amerikan mandasını savundu. 1920‘de onbaşı rütbesiyle Kurtuluş Savaşı’na katıldı, sonra da üstçavuş oldu.

Kurtuluş Savaşı’nı müteakiben Cumhuriyet Halk Fırkası ve Mustafa Kemal Atatürk ile siyasi fikir ayrılıkları yaşadı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‘nın kapatılıp Takrir-i Sükun kanununun kabul edilmesiyle tek parti döneminin başlamasından sonra, kocası Adnan Adıvar ile birlikte Türkiye’den ayrıldı. 1939 yılına kadar yurtdışında yaşadı. 1939‘da İstanbul’a döndü ve 1940 yılında İstanbul Üniversitesi‘nde İngiliz Filolojisi Bölümü başkanlığına getirildi.

1950 yılında Demokrat Parti listesinden TBMM‘ye girdi ve bağımsız milletvekili olarak görev aldı. 1954 yılında bu görevinden ayrıldı ve inzivaya çekildi. Adıvar, 1964 yılında İstanbul’da yaşamını yitirdi

Eserleri

Yorum Yaz