Şevket Süreyya Aydemir Hayatı

March 6th, 2008

Şevket Süreyya Aydemir, (d. 1897, Edirne - ö. 25 Mart 1976), yazar.

Yazar, düşün adamı. Edirne Rüştiyesi ve Öğretmen Okulunda öğrenim gördü. I.Dünya Savaşında Kafkasya cephesindeki çarpışmalara katıldı, yaralandı. Bakü’de toplanan Doğu Halkları Kurultayı’na Azerbaycan Delegesi olarak katıldı. Moskova İktisadi ve Sosyal Bilimler Okulu ‘nda eğitim gördü. 1925‘de TKP Merkez Komite Üyesi idi. 1927‘de Vedat Nedim Tör‘le birlikte TKP‘den ayrıldı. Partiyi polise ihbar etmekle suçlandı. Kadro Dergisi ‘ni çıkardı.

Edirne de topraksız bir ailenin coçuğu olarak doğdu. Küçük yaşlardan itibaren siyasetle ilgilendi. Henüz on bir yaşında iken İttihat ve Terakki Cemiyeti‘ne üye oldu. 1. Dünya Savaşı‘na katıldı. 1919–1920 yılları arasında Azerbeycan‘a geçti. 1920 yılında Moskova’ya KUTV’ da ders öğrenimini tamamlamak üzere gitti. Burada Komünizm ve Sosyalizm üzerine okumalar yaptı. 1923 yılında Türkiye‘ye geri döndü. Cumhuriyetle beraber bürokrat olarak Ankara‘da çalışmaya başladı. 1932 yılında Atatürk’ün isteği üzerine Yakup Kadri Karaosmanoğlu ile birlikte Kadro Dergisi’ni çıkarttı. 1934 yılından sonra çeşitli devlet kurumlarında görev aldı. Bir dönem Ekonomi Bakanlığı’nca İsmail Hüsrev Tökin’le birlikte bir kalkınma planı hazırlamakla görevlendirildi. Fakat İsmet Paşa bu planı kabul etmedi. 27 Mayıstan sonra oluşan yeni düşünce ortamında kurulan sosyalist eğilimli Devrim ve Yön gibi dergilerde yazıları yayınladı. 25 Mart 1976‘da öldü.

Hayatı boyunca çok sayıda eser veren Aydemir, Tek Adam adlı eserinde Atatürk; İkinci Adam adlı eserinde İsmet İnönü ‘yü yazdı. Bunun dışında Menderes‘in Dramı, Enver Paşa gibi biyografiler ve Suyu Arayan Adam gibi otobiyografik denemeler dışında Toprak Uyanırsa ve Kahramanlar Doğmalıydı adlı romanları yazdı. Çeşitli dönemlerde çeşitli ideolojileri savunan Aydemir ülkesinin kurtuluşu ve ilerlemesi gibi temel bir hedefe sahipti. Gençliğinde milliyetçi, Türkçü, Turancı; (1920-1927 yılları arasında) Türkiye Komünist Partisi yöneticisi; 1927 sonrasında Kemalist rejimin savunucusu ve kuramcısı olmaya çalıştı.

Eserleri

• Tek Adam (Mustafa Kemal‘in Hayatı)
• İkinci Adam (İsmet İnönü)
• Enver Paşa
• Suyu Arayan Adam
• Menderes’in Dramı
• İnkılap ve Kadro

Yorum Yaz